การเฝ้าระวังสถานการณ์สิทธิมนุยชนกะเทยในการเกณฑ์ทหาร ปี พ.ศ. 2556
Humanrightswatch-website
โครงการการเฝ้าระวังสถานการณ์สิทธิมนุยชนกะเทยในการเกณฑ์ทหาร ปี พ.ศ. 2556

หลักการและเหตุผล
เครือข่ายความหลากหลายทางเพศและภาคีองค์กรพัฒนาเอกชนต่างๆ ได้ขับเคลื่อนเรียกร้องให้แก้ไขถ้อยคำดังกล่าว จนกระทั้งศาลปกครองได้มีคำพิพากษาให้แก้ไขถ้อยคำดังกล่าจาก โรคจิต เป็นภาวะเพศสภาพไม่ตรงกับเพศกำเนิด ประกอบกับคณะรัฐมนตรีได้พิจารณาเห็นชอบร่างกฎกระทรวง (ฉบับที่ ..) พ.ศ. .... ออกตามความในพระราชบัญญัติรับราชการทหาร พ.ศ.2497 รวม 2 ฉบับ โดยคณะรัฐมนตรีเห็นชอบร่างกฎกระทรวง (ฉบับที่ ..) พ.ศ. .... ออกตามความในพระราชบัญญัติรับราชการทหาร พ.ศ. 2497 (กำหนดให้คนที่มีภาวะเพศสภาพไม่ตรงกับเพศกำเนิดเป็นคนจำพวกที่ 2) และร่างกฎกระทรวง (ฉบับที่ ..) พ.ศ. .... ออกตามความในพระราชบัญญัติรับราชการทหาร  พ.ศ. 2497 (ปรับปรุงลักษณะของความพิการทุพพลภาพหรือโรค ซึ่งไม่สามารถจะรับราชการทหารได้) ตามที่สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกาตรวจพิจารณาแล้วให้ดำเนินการต่อไปได้ ซึ่งมีสาระสำคัญของร่างกฎกระทรวง 1.  ร่างกฎกระทรวง (ฉบับที่ ..) พ.ศ. ... ออกตามความในพระราชบัญญัติรับราชการทหาร พ.ศ. 2497 (กำหนดให้คนที่มีภาวะเพศสภาพไม่ตรงกับเพศกำเนิดเป็นคนจำพวกที่ 2) ได้เพิ่มความในข้อ 3 วรรคสาม (12) แห่งกฎกระทรวง ฉบับที่ 37 (พ.ศ. 2516) ออกตามความในพระราชบัญญัติรับราชการทหาร พ.ศ. 2497 ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยกฎกระทรวง ฉบับที่ 47 (พ.ศ.2518) ออกตามความในพระราชบัญญัติรับราชการทหาร พ.ศ. 2497 เป็น (12) ภาวะเพศสภาพไม่ตรงกับเพศกำเนิด 2. ร่างกฎกระทรวง (ฉบับที่ ..) พ.ศ. .... ออกตามความในพระราชบัญญัติรับราชการทหาร พ.ศ. 2497 (ปรับปรุงลักษณะของความพิการทุพพลภาพหรือโรค ซึ่งไม่สามารถจะรับราชการทหารได้) ได้ปรับปรุงลักษณะของความพิการทุพพลภาพหรือโรคซึ่งไม่สามารถจะรับราชการทหารได้ให้ถูกต้องและสอดคล้องกับสภาพความเป็นจริงในปัจจุบัน

เมื่อปี พ.ศ. 2555 ที่ผ่านมานั้น เครือข่ายเพื่อนกะเทยไทยได้ดำเนินโครงการการประชุมระดมสมองในการสร้างคู่มือชี้แจงความพร้อมก่อนการเข้ารับการตรวจเลือกทหารกองเกินสำหรับบุคคลที่มีเพศสภาพไม่ตรงกับเพศกำเนิด โดยได้รับการสนับสนุนจากมูลนิธิเพื่อสิทธิและความเป็นธรรมทางเพศ มีวัตถุประสงค์เพื่อสร้างคู่มือชี้แจงความพร้อมก่อนการเข้ารับการตรวจเลือกทหารกองเกินสำหรับบุคคลที่มีเพศสภาพไม่ตรงกับเพศกำเนิด และสร้างคู่มือแนวทางการปฏิบัติของทหารและผู้ที่มีส่วนเกี่ยวข้องในการตรวจเลือกทหารกองเกินต่อบุคคลที่มีสภาพไม่ตรงกับเพศกำเนิดอย่างเคารพซึ่งศักดิ์ศรีและคุณค่าความเป็นมนุษย์ อีกทั้งได้การลงพื้นที่เพื่อสังเกตุการณ์การตรวจเลือกทหารกองประจำการนั้น พบว่า เจ้าหน้าที่ทหารและผู้ที่เกี่ยวข้องยังไม่มีการปฏิบัติที่เป็นมาตรฐานที่เคารพในคุณค่าและศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์ของกะเทยในบางพื้นที่ เช่น การบังคับให้ถอดเสื้อ เสริฟ์น้ำ และให้จับใบดำใบแดง เป็นต้น นำมาสู่กรณีของคุณนิติ (น้องน๊อต) ที่ไปตรวจเลือกทหารกองประจำการ เมื่อปี 2555 ในเขตกรุงเทพฯ ถูกจับใบแดง และร้องเรียนต่อเครือข่ายเพื่อนกะเทยไทย ซึ่งได้ดำเนินการช่วยเหลือในกระบวนการการตรวจยืนยันวิถีชีวิตทางเพศ เพื่อขอเอกสารรับรองผล “ภาวะเพศสภาพไม่ตรงกับเพศกำเนิด” ต่อสัสดีกรุงเทพฯ เพื่อนำไปเป็นเอกสารขอทำเรื่องปลดจากการรับราชการทหาร จนกระทั้งดำเนินการปลดเสร็จสิ้น ปรากฎการณ์ที่กล่าวมาข้างต้น แสดงให้เห็นถึงความไม่มาตรฐานแนวปฏิบัติที่ชัดเจน รวมถึงมาตรฐานในภูมิภาคต่างๆ

ดังนั้น เครือข่ายเพื่อนกะเทยไทย ร่วมกับมูลนิธิธีรนาถกาญจนาอักษร และภาคีต่างๆ ภายใต้การสนับสนุนของโครงการจัดตั้งมูลนิธิเพื่อสิทธิและความเป็นธรรมทางเพศ จะดำเนินโครงการรายงานสถานการณ์สิทธิมนุยชนกะเทยในการเกณฑ์ทหาร ปี พ.ศ. 2556 โดยจะลงพื้นที่สังเกตุการณ์และบันทึกการเกณฑ์ทหารในเขตกรุงเทพมหานคร รวบรวมและจัดทำเป็นรายงานสถานการณ์สิทธิมนุยชนกะเทยในการเกณฑ์ทหาร และจัดเวทีประชุมนำเสนอรายงานผลการสังเกตุการณ์การเกณฑ์ทหาร เพื่อแลกเปลี่ยนเรียนรู้ข้อมูล อัพเดทสถานการณ์ต่างๆ ที่เกี่ยวข้องกับการตรวจเลือกทหารกองประจำการ อีกทั้งช่วยเหลือและส่งต่อหากเกิดการละเมิดสิทธิมนุษยชนกลุ่มกะเทยในการเกณฑ์ทหาร

วัตถุประสงค์
1.เพื่ออัพเดทข้อมูล สถานการณ์ ก่อน ระหว่าง และหลังจากการเกณฑ์ทหาร
2.เพื่อเก็บข้อมูลสถานการณ์การเกณฑ์ทหาร
3.เพื่อดำเนินการช่วยเหลือ และส่งต่อเมื่อเกิดกรณีการละเมิดสิทธิมนุษยชนในการเกณฑ์ทหาร

กลุ่มเป้าหมาย
1.กะเทยที่เข้ากระบวนการการเกณฑ์ทหาร
2.หน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เช่น องค์กรพัฒนาเอกชนด้านสิทธิความหลากหลายทางเพศ คณะกรรมการสิทธิมนุษยชน และกระทรงกลาโหม เป็นต้น

ประโยชน์ที่คาดว่าจะได้รับ
1.เกิดการเฝ้าระวังสถานการร์สิทธิมนุษยชนในการเกณฑ์ทหาร
2.ได้รายงานสถานการณ์การเกณฑ์ทหารของกลุ่มกะเทย
3.เกิดการแก้ไขปัญหาเมื่อเกิดการละเมิดสิทธิมนุษยชนในการเกณฑ์ทหาร

แผนการดำเนินงาน แบ่งออกเป็น 3 ช่วง ประกอบด้วย
1.การประชุมคณะทำงาน
2.การลงพื้นที่สังเกตุการการเกณฑ์ทหาร
3.การประชุมนำเสนอรายงานสถานการณ์การเกณฑ์ทหาร ปี 2556

คณะทำงาน
เครือข่ายเพื่อนกะเทยไทย
มูลนิธิธีรนาถกาญจนาอักษร
คณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ
สมาคมฟ้าสีรุ้งแห่งประเทศไทย
ศูนย์ OCEAN สมุทรปราการ
ศูนย์กิจกรรมสาวประเภทสอง ซิสเตอร์ พัทยา
และองค์กรภาคีฯ

สนับสนุนโดย
มูลนิธิเพื่อสิทธิและความเป็นธรรมทางเพศ




Copyright © 2015 The Foundation of Thai Transgender Alliance for Human Rights
มูลนิธิเครือข่ายเพื่อนกะเทยไทยเพื่อสิทธิมนุษยชน (The Foundation of Thai Transgender Alliance for Human Rights)
C/O ศูนย์ศึกษานโยบายสาธารณสุขสวัสดิการและสังคม เลขที่ 25/25 ชั้น 3 อาคารคณะสังคมศาสตร์และมนุษยศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล ต.ศาลายา อ.พุทธมณฑล จ.นครปฐม 73170 โทรสาร 0-2441-9184, 0-2441-9515 ต่อ 112 (แฟกซ์อัตโนมัติ) Email: thaitga@ gmail.com